Promotie mw. drs. Sigrid Merx
Theatermaker Guy Cassiers maakt tijd tastbaar op het toneel

 
Wat | promotie
Wanneer | 12 juni 2009, 16:15 uur
Waar | Academiegebouw, Domplein 29, Utrecht
Promotores | prof. dr. W.Ch. Uricchio, dr. Ch. Kattenbelt
Titel proefschrift | Beelden van tijd. Op zoek naar de tijdsdramaturgie in de Proustcyclus van Guy Cassiers
 
   
Theater voltrekt zich in het absolute nu. Het is niet zoals film in staat om vooruit of terug te gaan in de tijd. Hoe verbeeld je dan zoiets als herinneringen in het theater? In haar proefschrift analyseert theaterwetenschapper Sigrid Merx de bijzondere theatertaal die de hedendaagse Vlaamse theatermaker Guy Cassiers heeft ontwikkeld om tijd op het toneel tastbaar te maken voor de toeschouwer. Hij maakt daarbij gebruik van verschillende media, waaronder video.

Guy Cassiers (Antwerpen, 1960) is niet geïnteresseerd in de lineaire, progressieve tijd waarin een gebeurtenis zich ontwikkelt. Hij richt in zijn theater de aandacht op de tijd als thema van reflectie en op de tijd als bron van subjectieve ervaring. Sigrid Merx plaatst het werk van Cassiers nadrukkelijk in een moderne esthetische traditie van denken over en verbeelden van tijd. Ze brengt het in verband met de historische avant-garde van de late negentiende en vroege twintigste eeuw. Daarmee laat ze zien dat een herbestudering van deze avant-garde bijdraagt aan ons begrip van de hedendaagse post-dramatische theaterpraktijk waarvan Cassiers deel uitmaakt.

Proust-cyclus
Een belangrijk deel van Merx' onderzoek is een uitgebreide voorstellingsanalyse van de Proust-cyclus, een serie van vier voorstellingen van Guy Cassiers gebaseerd op de beroemde roman "A la recherche du temps perdu" van Marcel Proust. Ze identificeert de dramaturgische strategieën die Cassiers inzet om tijd en herinnering in deze cyclus te verbeelden en ervaarbaar te maken voor de toeschouwer, en de rol die media daarin spelen. Haar onderzoek is bovendien een zoektocht naar bruikbare concepten om de beelden van tijd die Cassiers in het theater creëert, te kunnen duiden - concepten waaraan het de theaterwetenschap veelal nog ontbreekt.

Pleidooi voor mediavergelijkend onderzoek
Sigrid Merx brengt in haar onderzoek niet alleen verschillende tijden met elkaar in verband, maar ook verschillende media en discoursen. In Cassiers' Proust-cyclus bestaat een voortdurende wisselwerking tussen literatuur, theater en film (video). Juist in die wisselwerking komt de specifieke tijdsdramaturgie van Cassiers tot uitdrukking. Merx vergelijkt Cassiers' benadering van tijd met die van de schrijver Proust en met die van de Franse film avant-garde. Hiermee is haar onderzoek ook een demonstratie van en een pleidooi voor mediavergelijkend onderzoek in het theater.

 

 

> home OGC